Hương ước, quy ước là văn bản do cộng đồng dân cư tự bàn bạc, thống nhất xây dựng nhằm điều chỉnh các quan hệ mang tính tự quản trong cộng đồng; góp phần giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường, phát huy tinh thần đoàn kết, xây dựng đời sống văn hóa, thực hiện nếp sống văn minh và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Hương ước, quy ước chỉ có hiệu lực sau khi được UBND cấp xã công nhận.
Để việc xây dựng hương ước, quy ước bảo đảm đúng quy định và sát với thực tế, các thôn cần tập trung thực hiện một số nội dung sau:
Rà soát hương ước, quy ước hiện hành, đánh giá những nội dung còn phù hợp và những nội dung không còn phù hợp với quy định của pháp luật hoặc tình hình thực tế của thôn sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Thành lập Tổ soạn thảo hương ước, quy ước do Trưởng thôn chủ trì, phối hợp với Trưởng Ban Công tác Mặt trận và mời đại diện các đoàn thể, người có uy tín, người am hiểu phong tục, tập quán của địa phương tham gia xây dựng dự thảo.
Tổ chức lấy ý kiến Nhân dân bằng các hình thức phù hợp như họp thôn, phát phiếu lấy ý kiến hoặc thông qua các nền tảng số, mạng xã hội đã được cộng đồng thống nhất lựa chọn. Dự thảo hương ước, quy ước phải được niêm yết công khai tại nhà văn hóa hoặc địa điểm sinh hoạt cộng đồng trong thời gian ít nhất 30 ngày để Nhân dân nghiên cứu và đóng góp ý kiến.
Tổ chức thông qua hương ước, quy ước khi có trên 50% đại diện hộ gia đình trong cộng đồng dân cư tán thành theo đúng trình tự quy định; sau đó hoàn thiện hồ sơ gửi UBND xã xem xét, công nhận.
Trong quá trình xây dựng, các thôn cần lưu ý không đưa vào hương ước, quy ước những nội dung trái với Hiến pháp, pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc quy định lại những nội dung đã được pháp luật quy định. Nội dung hương ước, quy ước phải phù hợp với phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương, dễ hiểu, dễ nhớ và thuận lợi trong quá trình thực hiện.
Việc rà soát, xây dựng hương ước, quy ước không chỉ góp phần hoàn thiện các quy định tự quản ở khu dân cư mà còn là cơ sở để phát huy dân chủ ở cơ sở, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng thôn văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường và xây dựng xã Bến Quan ngày càng phát triển, văn minh.
Đề nghị các Trưởng thôn chủ động triển khai thực hiện, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục và tiến độ theo quy định; đồng thời phối hợp với UBND xã trong quá trình hoàn thiện hồ sơ trình công nhận hương ước, quy ước.
